
1. Giriş
IMPS | ||
|---|---|---|
Miyokardit ve/veya perikardit için tanı kriterleri karşılanıyorsaᵃ | ||
Miyokardit | Perikardit | |
Kesin | Klinik prezentasyonᵇ ve CMR veya EMB ile kanıtlanmış | Klinik prezentasyonᵇ + >1 ek kriter |
Olası | Klinik prezentasyonᵇ + en az 1 ek kriter; CMR veya EMB belirsiz ya da mevcut değil | Klinik prezentasyonᵇ + 1 ek kriter |
Olası değil / dışlanmış | Yalnızca klinik prezentasyonᵇ, ek kriter yok | Yalnızca klinik prezentasyonᵇ, ek kriter yok |
Klinik prezentasyona ek kriterlerᵇ | ||
Miyokardit | Perikardit | |
Klinikᵇ | Nonspesifik bulgular | Perikardiyal frotman |
EKGᶜ | ST-T değişiklikleri | PR depresyonu, yaygın ST-segment elevasyonu |
Biyobelirteçler | Troponin yüksekliği | C-reaktif protein yüksekliği |
Görüntülemeᵈ | Anormal strain, duvar hareket bozukluğu, azalmış EF; miyokardiyal ödem ve/veya LGE (CMR bulguları) | Yeni gelişen veya kötüleşen perikardiyal efüzyon; perikardiyal ödem ve/veya LGE (CMR bulguları) |
CMR: Kardiyovasküler manyetik rezonans; EKG: Elektrokardiyogram; EF: Ejeksiyon fraksiyonu; EMB: Endomiyokardiyal biyopsi; IMPS: İnflamatuvar miyoperikardiyal sendrom; LGE: Geç gadolinyum tutulumu; LLC: Lake Louise kriterleri. Klinik prezentasyonlar: Göğüs ağrısı veya infarkt benzeri semptomlar, aritmiler, kalp yetersizliği ve abort edilmiş ani kardiyak ölüm. CMR sınıflaması: EMB kategorileri: Kanıtlanmış, belirsiz, dışlanmış (patolog konsensüsüne göre). ᵃ Tek bir klinik durum baskın olabilir. Kaynak: 2025 ESC Miyokardit ve Perikardit Kılavuzu. | ||
Miyokardit | Perikardit |
|---|---|
Yakın zamanda geçirilmiş veya eş zamanlı grip benzeri sendrom ya da gastroenterit | Yakın zamanda geçirilmiş veya eş zamanlı grip benzeri sendrom ya da gastroenterit |
İnfarkt benzeri göğüs ağrısı | Plöritik/infarkt benzeri göğüs ağrısı |
Çarpıntı | Sağ kalp yetersizliği semptomları ve konstriksiyon bulguları |
Kalp yetersizliği semptomları | Ateş |
EKG değişiklikleriᵃ | Perikardiyal frotman |
Ventriküler aritmiler (izole, kompleks) | C-reaktif protein yüksekliği |
Senkop | Perikardiyal efüzyon |
Hemodinamik instabilite | Plevral efüzyon |
Miyokardiyal hasar belirteçlerinde yükselme (hs-Tn, CK-MB yüksekliği) | Poliserozit |
Kalp yetersizliği belirteçlerinde yükselme (NT-proBNP) | CMR görüntülemede perikardiyal ödem ve/veya LGE |
Görüntülemede anormal duvar hareketi, artmış duvar kalınlığı ve/veya bozulmuş sistolik fonksiyon | |
CMR görüntülemede miyokardiyal ödem ve/veya LGE | |
CK-MB: Kreatin kinaz kas-beyin tipi; CMR: Kardiyovasküler manyetik rezonans; EKG: Elektrokardiyogram; HF: Kalp yetersizliği; hs-Tn: Yüksek duyarlılıklı troponin; LGE: Geç gadolinyum tutulumu; NT-proBNP: N-terminal pro-B tipi natriüretik peptid. ᵃ Bölüm 5.1’e bakınız. Kaynak: 2025 ESC Miyokardit ve Perikardit Kılavuzu. | |
2. “Yapılması Gerekenler” ve “Yapılmaması Gerekenler”
Öneriler | Sınıfᵃ | Kanıt Düzeyiᵇ |
|---|---|---|
Miyokardit ve perikarditin klinik değerlendirilmesine ilişkin öneriler | ||
Miyokardit ve/veya perikardit şüphesi olan tüm hastalarda başlangıç tanısal değerlendirmesi için öykü, fizik muayene, akciğer grafisi, biyobelirteçler, EKG ve ekokardiyografiyi içeren kapsamlı klinik değerlendirme önerilir. | I | C |
Miyokardit klinik şüphesi olan hastalarda (güncellenmiş Lake Louise kriterleri kullanılarak) ve/veya perikardit şüphesi olan hastalarda inflamatuvar reaksiyonun noninvaziv tanısı için CMR önerilir. | I | B |
Yüksek riskli perikarditli hastalarda izlem ve tedavi amacıyla hastaneye yatış önerilir. | I | B |
Orta-yüksek riskli miyokarditli hastalarda izlem ve tedavi amacıyla hastaneye yatış önerilir. | I | C |
Yüksek riskli miyokardit ve/veya hemodinamik instabilitesi olan hastalarda ve/veya konvansiyonel tedaviye yanıt vermeyen orta riskli miyokarditli hastalarda spesifik histolojik alt tipi belirlemek ve tedavi açısından viral genom varlığını değerlendirmek amacıyla EMB önerilir. | I | C |
IMPS’li hastalarda akut koroner sendromdan şüpheleniliyorsa, obstrüktif koroner arter hastalığını dışlamak amacıyla klinik olasılığa göre invaziv koroner anjiyografi veya koroner BT önerilir. | I | C |
Miyokardit ve/veya perikarditli hastalarda viral etiyolojinin değerlendirilmesi amacıyla, hepatit C, HIV ve Lyme hastalığı dışında rutin serolojik testler önerilmez. | III | C |
Genetik testlere ilişkin öneriler | ||
Rekürren IMPS olgularında altta yatan etiyolojiye ilişkin ipuçları sağlamak, kalıtım paternini belirlemek ve risk altındaki akrabaları saptamak amacıyla soy ağacını da içeren aile öyküsünün alınması önerilir. | I | C |
Kardiyovasküler manyetik rezonans görüntüleme kullanımına ilişkin öneriler | ||
Miyokardit | ||
Miyokardit şüphesi olan hastalarda klinik tanıya ulaşmak ve ödem, iskemi ve nekroz/fibrozis/skar değerlendirmesi dahil akut miyokardiyal hasarın nedenini belirlemek amacıyla CMR önerilir. | I | B |
CMR: Kardiyovasküler manyetik rezonans; EKG: Elektrokardiyogram; EMB: Endomiyokardiyal biyopsi; IMPS: İnflamatuvar miyoperikardiyal sendrom; BT: Bilgisayarlı tomografi. | ||
Öneriler | Sınıf | Kanıt Düzeyi |
|---|---|---|
Miyokarditli hastalarda iyileşmiş veya devam eden süreci belirlemek, risk sınıflaması yapmak, tedaviyi kişiselleştirmek ve egzersize dönüşe olanak sağlamak amacıyla en az ilk 6 ay içinde takip CMR’ı önerilir. | I | C |
Perikardit | ||
Klinik kriterlerle tanı konulamayan perikardit şüphesi olan hastalarda; perikardiyal kalınlaşma, ödem, LGE bulgularını değerlendirmek ve seçilmiş olgularda takip sırasında hastalık persistanlığını değerlendirmek amacıyla CMR önerilir. | I | B |
Bilgisayarlı tomografi kullanımına ilişkin öneriler | ||
Perikardiyal kalınlık, kalsifikasyonlar, kitleler ve loküle perikardiyal efüzyonların yanı sıra eşlik eden plöropulmoner hastalıkları ve toraks anomalilerini değerlendirmek amacıyla BT önerilir. | I | C |
Endomiyokardiyal biyopsiye ilişkin öneriler | ||
Yüksek riskli miyokardit ve/veya hemodinamik instabilitesi olan hastalarda ve/veya konvansiyonel tedaviye yanıt vermeyen orta riskli miyokarditli hastalarda, spesifik histolojik alt tipi saptamak ve tedavi açısından viral genom varlığını değerlendirmek amacıyla EMB önerilir. | I | C |
Otopsiye ilişkin öneriler | ||
Ani kardiyak ölüm (SCD) gelişen <50 yaş tüm hastalarda, neden olarak akut miyokardit varlığını değerlendirmek ve altta yatan olası kalıtsal kardiyak hastalıkları saptamak amacıyla kapsamlı otopsi önerilir. | I | B |
Kalıtsal bir neden düşünüldüğünde veya ölüm nedeni açıklanamadan kaldığında, ani kardiyak ölüm olgularında DNA ekstraksiyonuna uygun örneklerin saklanması ve kardiyak patolog konsültasyonu önerilir. | I | B |
Miyokarditte medikal tedaviye ilişkin öneriler | ||
Kalp yetersizliği yönetimi | ||
Sol ventrikül sistolik disfonksiyonu ve/veya kalp yetersizliği olan miyokardit olgularında semptomları azaltmak ve LV fonksiyonunu iyileştirmek amacıyla ESC kalp yetersizliği kılavuzlarına uyum önerilir. | I | C |
İmmünsüpresif tedavi | ||
Korunmuş LV fonksiyonu olan akut miyokarditte, klinik sonuç yararı gösterilmediği için immünsüpresif tedavinin rutin kullanımı önerilmez. | III | C |
Perikarditte medikal tedaviye ilişkin öneriler | ||
Perikarditli hastalarda sonraki rekürrensleri azaltmak amacıyla aspirin/NSAİİ veya kortikosteroid tedavisine ek olarak kolşisin birinci basamak tedavi olarak önerilir. | I | A |
Birinci basamak tedaviler ve kortikosteroidlerin başarısız olduğu ve C-reaktif protein düzeylerinin yüksek olduğu rekürren perikarditli hastalarda, rekürrensleri azaltmak ve kortikosteroidin kesilmesini sağlamak amacıyla anti-IL-1 ajanları (anakinra veya rilonacept) önerilir. | I | A |
Perikarditli hastalarda semptomları kontrol etmek ve rekürrensleri azaltmak amacıyla proton pompa inhibitörü ile birlikte yüksek doz aspirin veya NSAİİ birinci basamak tedavi olarak önerilir. | I | B |
Spesifik bir endikasyonu olmayan perikarditli hastalarda kortikosteroidler ilk seçenek tedavi olarak önerilmez. | III | C |
Miyokarditte girişimsel teknikler, dolaşım desteği dahil | ||
Miyokarditli ve hemodinamik bozulması olan hastalarda, MCS gereksiniminin artırılıp artırılmayacağına karar vermek ve uzun dönem yönetim planını belirlemek amacıyla Şok Ekibi ile zamanında ve özel bir görüşme yapılması önerilir. | I | C |
Perikarditte girişimsel tekniklere ilişkin öneriler | ||
Kardiyak tamponad, şüpheli bakteriyel veya neoplastik perikardit ya da medikal tedaviye rağmen semptomatik orta-büyük perikardiyal efüzyon varlığında perikardiyosentez (ekokardiyografi, BT veya floroskopi eşliğinde) önerilir. | I | C |
Perkütan perikardiyosentezin uygulanamadığı veya pürülan perikardiyal efüzyon bulunan hastalarda, tam drenaj sağlamak ve konstriksiyonu önlemek amacıyla cerrahi perikardiyal drenaj önerilir. | I | C |
Medikal tedaviye rağmen tekrarlayan perikardiyal efüzyonu olan hastalarda cerrahi plöroperikardiyal pencere önerilir. | I | C |
Cerrahi tedaviye ilişkin öneriler | ||
Kronik perikardiyal konstriksiyonu veya medikal tedaviye rağmen persistan konstriktif perikarditi olan hastalarda semptomları ve sağkalımı iyileştirmek amacıyla cerrahi perikardiyektomi önerilir. | I | C |
Perikardiyal konstriksiyon ve ciddi triküspit kapak yetersizliği bulunan hastalarda semptomları ve sağkalımı iyileştirmek amacıyla triküspit kapak onarımı önerilir. | I | C |
Miyokarditte aritmilerin yönetimi ve ani kardiyak ölümün önlenmesine ilişkin öneriler | ||
ICD ile miyokardit — sekonder korunma | ||
Aktif olmayan miyokarditi ve hemodinamik olarak tolere edilemeyen süreğen VT’si olan hastalarda ani kardiyak ölümü önlemek amacıyla ICD implantasyonu önerilir. | I | C |
CMR: Kardiyovasküler manyetik rezonans; LGE: Geç gadolinyum tutulumu; EMB: Endomiyokardiyal biyopsi; LV: Sol ventrikül; MCS: Mekanik dolaşım desteği; SCD: Ani kardiyak ölüm; VT: Ventriküler taşikardi; ICD: İmplante edilebilir kardiyoverter-defibrilatör. | ||
Öneriler | Sınıf | Kanıt Düzeyi |
|---|---|---|
İnflamatuvar miyoperikardiyal sendromda risk sınıflaması, komplikasyonlar ve sonuçlara ilişkin öneriler | ||
Tüm miyokardit hastalarında olası progresyonu veya yeni risk faktörlerini belirlemek amacıyla indeks hastane yatışından sonraki ilk 6 ay içinde en az bir kez klinik değerlendirme, biyobelirteçler, EKG, egzersiz testi, Holter-EKG izlemi, ekokardiyografi ve CMR ile takip önerilir. | I | C |
Komplike miyokarditli hastalarda olası progresyonu veya yeni komplikasyonları belirlemek amacıyla uzun dönem takip önerilir. | I | C |
İnatçı veya rekürren perikarditli hastalarda olası progresyonu ve yeni komplikasyonları belirlemek amacıyla uzun dönem takip önerilir. | I | C |
Dev hücreli miyokardite ilişkin öneriler | ||
Açıklanamayan, yeni başlangıçlı ve 2 haftaya kadar süren kalp yetersizliği ile birlikte normal veya dilate sol ventrikül ve yeni ventriküler aritmiler, ikinci veya üçüncü derece AV blok ya da olağan tedaviye 1–2 hafta içinde yanıt alınamaması durumunda dev hücreli miyokarditten şüpheleniliyorsa, spesifik tedaviyi başlatmak amacıyla EMB önerilir. | I | C |
Tanısı konmuş dev hücreli miyokarditli hastalarda kombine immünsüpresif tedavi önerilir. | I | C |
Sarkoidozda miyokardite ilişkin öneriler | ||
Tanı | ||
Kardiyak sarkoidoz şüphesi olan hastalarda, doku karakterizasyon teknikleri kullanılarak kardiyak inflamasyonu ve miyokardiyal tutulumu değerlendirmek amacıyla CMR önerilir. | I | B |
Kardiyak sarkoidozlu hastalarda tanısal değerlendirme kapsamında inflamasyonun saptanması, takip ve tedavi yanıtının değerlendirilmesi amacıyla ¹⁸F-FDG-PET önerilir. | I | B |
Tedavi | ||
Kardiyak sarkoidoz ve süreğen ventriküler aritmi (VT/VF) veya abort edilmiş kardiyak arresti olan hastalarda ani kardiyak ölümü önlemek amacıyla ICD implantasyonu önerilir. | I | B |
Kardiyak sarkoidoz ve LVEF ≤%35 olan hastalarda ani kardiyak ölümü önlemek amacıyla ICD implantasyonu önerilir. | I | C |
İmmün kontrol noktası inhibitörü ilişkili miyokardite ilişkin öneriler | ||
İmmün kontrol noktası inhibitörüne bağlı miyokarditten şüphelenilen hastalarda tedaviyi hızla başlatmak amacıyla 24 saat içinde tanısal triyaj önerilir. | I | C |
İmmün kontrol noktası inhibitörü ilişkili miyokarditli hastalarda inflamatuvar reaksiyonu durdurmak ve hastayı stabilize etmek amacıyla ICI tedavisinin derhal kesilmesi ve yüksek doz kortikosteroid uygulanması önerilir. | I | C |
İnflamatuvar kardiyomiyopatiye ilişkin öneriler | ||
İnflamatuvar kardiyomiyopatili hastalarda sol ventrikül fonksiyonunu iyileştirmek ve/veya stabilize etmek amacıyla kılavuza yönelik kalp yetersizliği tedavileri önerilir. | I | C |
İnflamatuvar kardiyomiyopatide olası altta yatan sistemik hastalığa yönelik spesifik medikal tedavi önerilir. | I | C |
Tüberküloz perikarditine ilişkin öneriler | ||
Tüberküloz perikarditi ve efüzyonunun tanı ve tedavisi | ||
Tüberküloz perikarditinden şüphelenilen ve tanısı noninvaziv testlerle doğrulanmamış tüm hastalarda, perikardiyal sıvıdaki etiyolojik ajanı belirlemek amacıyla tanısal perikardiyosentez önerilir. | I | C |
Endemik bölgelerde yaşayan, diğer nedenler dışlandıktan sonra eksüdatif perikardiyal efüzyonu bulunan hastalarda en olası nedeni tedavi etmek amacıyla ampirik antitüberküloz kemoterapi önerilir. | I | C |
Tüberküloz perikarditli hastalarda perikardiyal konstriksiyonu önlemek amacıyla 6 ay süreyle standart çok ilaçlı antitüberküloz tedavi önerilir. | I | C |
Tüberküloz perikarditli hastalarda antitüberküloz tedavinin 4–8. haftasında klinik durum düzelmiyor veya kötüleşiyorsa hastalığın seyrini değiştirmek amacıyla perikardiyektomi önerilir. | I | C |
Endemik olmayan bölgelerde yaşayan hastalarda ampirik antitüberküloz tedavi önerilmez. | III | C |
Neoplastik perikardiyal tutuluma ilişkin öneriler | ||
Kardiyak tamponadı olan hastalarda semptomları gidermek ve malign perikardiyal efüzyon tanısını koymak amacıyla perikardiyosentez önerilir. | I | C |
Şüpheli veya kesin neoplastik perikardiyal efüzyonu olan hastalarda efüzyon rekürrensini önlemek amacıyla uzatılmış perikardiyal drenaj (3–6 gün) önerilir. | I | B |
Neoplastik perikarditi olan hastalarda malign perikardiyal hastalığı doğrulamak amacıyla perikardiyal sıvının sitolojik analizi önerilir. | I | C |
Neoplastik etiyolojinin doğrulandığı olgularda primer ve sekonder metastatik neoplastik tutulumu tedavi etmek amacıyla sistemik antineoplastik tedavi önerilir. | I | C |
AV: Atriyoventriküler; CMR: Kardiyovasküler manyetik rezonans; EMB: Endomiyokardiyal biyopsi; GCM: Dev hücreli miyokardit; CS: Kardiyak sarkoidoz; ICI: İmmün kontrol noktası inhibitörü; LVEF: Sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu; PET: Pozitron emisyon tomografisi; SCD: Ani kardiyak ölüm; VT: Ventriküler taşikardi; VF: Ventriküler fibrilasyon; ICD: İmplante edilebilir kardiyoverter-defibrilatör. | ||
Öneriler | Sınıfᵃ | Kanıt Düzeyiᵇ |
|---|---|---|
Post-kardiyak hasar sendromuna ilişkin öneriler | ||
Post-kardiyak hasar sendromu (PCIS) olan hastalarda semptomların daha hızlı gerilemesini sağlamak ve rekürrensleri azaltmak amacıyla antiinflamatuvar tedavi önerilir. | I | B |
Refrakter PCIS hastalarında rekürrensleri ve konstriksiyona ilerlemeyi önlemek amacıyla IL-1 antagonistleri önerilir. | I | B |
Post-miyokard infarktüsü perikarditinde ve halihazırda antiplatelet tedavi alan hastalarda yüksek doz aspirin birinci tercih antiinflamatuvar tedavi olarak önerilir. | I | C |
Pürülan perikardite ilişkin öneriler | ||
Pürülan perikardit şüphesi olan hastalarda tanıyı koymak amacıyla acil perikardiyosentez ve/veya cerrahi pencere önerilir. | I | C |
Konstriktif perikardite ilişkin öneriler | ||
Tanı | ||
Konstriktif perikardit şüphesi olan tüm hastalarda tanıyı koymak ve perikardiyal kalınlaşma, kalsifikasyonlar ve aktif inflamasyonu değerlendirmek amacıyla multimodal görüntüleme önerilir. | I | C |
Tedavi | ||
Geçici veya yeni tanı konmuş konstriksiyonu ve eş zamanlı perikardiyal inflamasyon bulguları bulunan hemodinamik olarak stabil hastalarda, konstriksiyona ilerlemeyi önlemek ve perikardiyektomiden kaçınmak amacıyla antiinflamatuvar tedavi önerilir. | I | C |
Kalıcı konstriksiyonu olan hastalarda aktif inflamasyon yoksa veya 3–6 aylık antiinflamatuvar tedavi başarısızsa perikardiyektomi önerilir. | I | C |
Gebelik, laktasyon ve üreme ile ilgili konulara ilişkin öneriler | ||
Rekürren perikarditi veya miyokarditi olan kadınlarda hastalık aktivitesini değerlendirmek ve tedaviyi gözden geçirmek amacıyla gebelik öncesi danışmanlık önerilir. | I | C |
Fiziksel aktivite ve miyokardit/perikardite ilişkin öneriler | ||
IMPS sonrasında hem sporcularda hem de sporcu olmayanlarda, iyileşmeyi hızlandırmak amacıyla bireyselleştirilmiş bir yaklaşım kullanılarak, remisyona kadar ve en az 1 ay süreyle fiziksel egzersizin kısıtlanması önerilir. | I | C |
Miyoperikardiyal sendromlarda multidisipliner ekiplere ilişkin öneriler | ||
Yüksek riskli/komplike IMPS hastalarında, hastaya özgü yaklaşım sağlamak amacıyla bir referans merkezinde multidisipliner ekip değerlendirmesi önerilir. | I | C |
AVB: Atriyoventriküler blok; CA: Kardiyak arrest; CMR: Kardiyovasküler manyetik rezonans; CS: Kardiyak sarkoidoz; BT: Bilgisayarlı tomografi; DNA: Deoksiribonükleik asit; EKG: Elektrokardiyogram; EMB: Endomiyokardiyal biyopsi; ESC: European Society of Cardiology; ¹⁸F-FDG-PET: ¹⁸F-florodeoksiglukoz pozitron emisyon tomografisi; GCM: Dev hücreli miyokardit; HF: Kalp yetersizliği; HIV: İnsan immün yetmezlik virüsü; ICD: İmplante edilebilir kardiyoverter-defibrilatör; ICI: İmmün kontrol noktası inhibitörü; IL: İnterlökin; IMPS: İnflamatuvar miyoperikardiyal sendrom; LGE: Geç gadolinyum tutulumu; LV: Sol ventrikül; LVEF: Sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu; MCS: Mekanik dolaşım desteği; NSAİİ: Nonsteroid antiinflamatuvar ilaç; PCIS: Post-kardiyak hasar sendromu; SCD: Ani kardiyak ölüm; VF: Ventriküler fibrilasyon; VT: Ventriküler taşikardi. ᵃ Öneri sınıfı. | ||
Kaldığın Yerden Devam Et
Bu konunun tamamına erişmek için abonelik gerekiyor. Ancak ücretsiz üyelik oluşturarak Infuscion’un birçok özelliğini hemen kullanmaya başlayabilirsin.
Ücretsiz üyelik ile:
✔️Okuduğun konuları takip edebilir
✔️Önemli gördüğün yerleri vurgulayabilir
✔️İçeriklere geri bildirim bırakabilir
✔️Açık konulardaki quiz ve flashcard’ları çözebilir
✔️Infuse Mode ile aktif öğrenmeyi deneyebilirsin
Infuscion’u sadece okumak için değil; not alarak, işaretleyerek ve kendini test ederek daha verimli kullanabilirsin.
👉 Ücretsiz hesabını oluştur ve öğrenmeye devam et.
