
1. Kısaltmalar
Kısaltma | Açıklama |
|---|---|
i.v. | İntravenöz |
IABP | İntraaortik balon pompası |
ICA | İnvaziv koroner anjiyografi |
ICD | İmplante edilebilir kardiyoverter-defibrilatör |
ID | Demir eksikliği |
INTERMACS | Mekanik Destekli Dolaşım Desteği Kurumlar Arası Kayıt Sistemi |
KCCQ | Kansas City Kardiyomiyopati Anketi |
KDIGO | Böbrek Hastalığı: Küresel Sonuçların İyileştirilmesi |
LBBB | Sol dal bloğu |
LGE | Geç gadolinyum tutulumu |
LV | Sol ventrikül |
LVAD | Sol ventrikül destek cihazı |
LVEF | Sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu |
MCS | Mekanik dolaşım desteği |
MI | Miyokart enfarktüsü |
MR | Mitral yetersizliği |
MRA | Mineralokortikoid reseptör antagonisti |
MR-proANP | Orta bölgesel pro-atriyal natriüretik peptit |
NT-proBNP | N-terminal pro-B tipi natriüretik peptit |
NYHA | New York Kalp Derneği |
OSA | Obstrüktif uyku apnesi |
PaO₂ | Parsiyel oksijen basıncı |
PCI | Perkütan koroner girişim |
PVC | Prematür ventriküler kontraksiyon |
QoL | Yaşam kalitesi |
RCT | Randomize kontrollü çalışma |
RHC | Sağ kalp kateterizasyonu |
RV | Sağ ventrikül |
SCAI | Kardiyovasküler Anjiyografi ve Girişimler Derneği |
SCD | Ani kardiyak ölüm |
SDB | Uykuda solunum bozukluğu |
SGLT2 | Sodyum-glukoz kotransporter 2 |
SGLT2-I | Sodyum-glukoz kotransporter 2 inhibitörü |
SHARC | Şok Akademik Araştırma Konsorsiyumu |
S-ICD | Subkutan implante edilebilir kardiyoverter-defibrilatör |
SpO₂ | Oksijen satürasyonu |
T2DM | Tip 2 diabetes mellitus |
TAVI | Transkateter aort kapağı implantasyonu |
TEER | Transkateter uç uca onarım |
TR | Triküspit yetersizliği |
TSAT | Transferrin satürasyonu |
TTR | Transtiretin |
UACR | İdrar albümin/kreatinin oranı |
uNa | İdrar sodyumu |
WHF | Kötüleşen kalp yetersizliği |
WHO | Dünya Sağlık Örgütü |
Çalışmaların ve araştırmaların kısaltmaları için çevrimiçi Ek Veriler, Tablo S1’e bakınız.
2. 1. Önsöz
Kılavuzlar, belirli bir rahatsızlığı olan her bir hasta için en iyi tanısal veya terapötik yaklaşımı önermede sağlık profesyonellerine yardımcı olmak amacıyla mevcut kanıtları değerlendirir ve özetler. ESC Kılavuzları sağlık profesyonellerinin kullanımına yöneliktir; ancak her hastanın sağlık durumunu dikkate alarak ve uygun ve/veya gerekli olduğunda hasta ya da hastanın bakım vereniyle görüşerek uygun ve doğru kararlar verme konusundaki bireysel sorumluluklarının yerini almaz. Reçeteleme sırasında ilaçlara ve cihazlara ilişkin her ülkede geçerli kural ve düzenlemeleri doğrulamak ve mesleğin etik kurallarına uymak da sağlık profesyonelinin sorumluluğudur.
ESC Kılavuzları, belirli bir konuda ESC’nin resmî görüşünü temsil eder. Güncellenecek kılavuz konuları, ESC Klinik Uygulama Kılavuzları (CPG) Komitesinin yeni kanıtlara ilişkin yıllık uzman değerlendirmesi sonrasında seçilir. ESC Kılavuzlarının hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin ESC Politika ve Prosedürleri ESC web sitesinde bulunabilir (https://www.escardio.org/Guidelines/Clinical-Practice-Guidelines/Guidelines-development/Writing-ESC-Guidelines).
Bu kılavuz, 2021 tarihli önceki sürümü günceller ve onun yerini alır. Bu Görev Gücü, söz konusu patolojiye sahip hastaların tıbbi bakımıyla ilgilenen profesyonelleri, hasta temsilcilerini ve metodoloji uzmanlarını içerecek şekilde ESC tarafından seçilmiştir. Seçim süreci yazarlara yönelik açık bir çağrıyı içermiş, tüm ESC bölgesinden ve ilgili ESC Alt Uzmanlık Topluluklarından üyeleri dahil etmeyi amaçlamıştır. Çeşitlilik ve kapsayıcılık dikkate alınmıştır.
Kılavuz Görev Güçleri, risk-yarar oranının değerlendirilmesi de dahil olmak üzere tanısal ve terapötik yaklaşımlara ilişkin yayımlanmış literatürü eleştirel biçimde inceler ve değerlendirir. Öneriler, mevcut olduğunda büyük randomize çalışmalara, ilgili sistematik derlemelere ve meta-analizlere dayanır. Tartışma veya belirsizlik durumlarında tüm temel çalışmaların dikkate alınmasını sağlamak için sistematik literatür taramaları yapılır. Tanı ve prognoza ilişkin önerilerde tanısal doğruluk çalışmaları ile prognostik modellerin geliştirilmesi ve doğrulanmasına odaklanan çalışmalar gibi ek kanıt türleri de dahil edilir. Her önerinin gücü ve onu destekleyen kanıt düzeyi, önceden tanımlanmış ölçütlere göre tartılır ve derecelendirilir. Öneri gücünün derecelendirilmesine ilişkin ölçütler Tablo 1’de açıklanmıştır. ESC Kılavuzları için yeni bir kanıt düzeyi derecelendirme sistemi yayımlanmış[1,2] ve ilk kez 2026 ESC Kılavuzlarında kullanılmıştır. Tedavi ve korunma için bu çerçeve; çalışma türünü ve bir öneriyi destekleyen çalışma sayısını, ayrıca çalışmanın yeterli istatistiksel güce sahip olup olmadığını, şansın rolüne karşı güçlü kanıt gösterip göstermediğini ve önemli yanlılık kaynaklarından arınmış olup olmadığını dikkate alır. Bu sistem Tablo 2’de açıklanmıştır. Tanısal testler ve tahmin modelleri için de ayrı bir derecelendirme sistemi geliştirilmiş olup Tablo 3’te açıklanmıştır.
Mevcut olduğunda Hasta Tarafından Bildirilen Sonuç Ölçütleri (PROM’lar) ve Hasta Tarafından Bildirilen Deneyim Ölçütleri (PREM’ler) de bu kılavuzlardaki önerilerin ve/veya tartışmaların temeli olarak değerlendirilir.
Önerilerin oluşturulmasını kolaylaştırmak, yayımlandıktan sonra anlaşılmasını artırmak ve kılavuz geliştirme sürecinin şeffaflığını güçlendirmek amacıyla ilgili çalışmalardaki temel bilgileri özetleyen kanıt tabloları hazırlanır. Bu tablolar ESC Kılavuzlarının ayrı bir bölümünde yayımlanır ve belirli öneri tablolarına atıf yapar.
Yinelemeli bir müzakere sürecinin ardından, değerlendirme turlarına başlanmadan önce tüm öneriler için ilk Görev Gücü oylaması yapılır. Son değerlendirme ve düzeltme turundan sonra tüm öneriler için ikinci bir Görev Gücü oylaması yapılır. Her oylamada Görev Gücü ESC oylama prosedürlerini izler: yeter sayıya ulaşmak için Görev Gücünün en az üçte ikisi kabul veya ret oyu vermeli; önerilerin onaylanması için çekimser oylar hariç oyların en az %75’i lehte olmalıdır. Çıkar beyanlarına göre gerektiğinde oylamaya ve Görev Gücü müzakerelerine katılım kısıtlamaları uygulanır.
Yazım ve değerlendirme panelleri, gerçek veya potansiyel çıkar çatışması kaynağı olarak algılanabilecek tüm ilişkiler için çıkar beyanı formları sunar. Bu beyanlar, ESC web sitesinde (http://www.escardio.org/doi) bulunan ESC çıkar beyanı kurallarına göre incelenir ve kılavuzlarla birlikte ek bir belgede yayımlanan raporda derlenir. ESC Kılavuzlarının geliştirilmesinin finansmanı, sağlık endüstrisinin katılımı olmaksızın tamamen ESC tarafından sağlanır.
CPG Komitesi yeni kılavuzların hazırlanmasını denetler, koordine eder ve yayımlanmalarını onaylar. ESC Kılavuzları, CPG Komitesinin incelemesine ek olarak, özel bir çevrimiçi değerlendirme platformunda birden fazla çift kör hakem değerlendirmesi turundan geçer. Değerlendirme, ESC Ulusal Kardiyoloji Dernekleri ve ilgili ESC Alt Uzmanlık Topluluklarından üyeleri içeren 70 veya daha fazla konu uzmanından oluşan bir panel tarafından gerçekleştirilir. Hakemler kılavuz içeriğini eleştirel olarak değerlendirir, yorumlar ve yorumlarını majör veya minör olarak derecelendirir. Kılavuz Görev Güçleri tüm değerlendirme yorumlarını dikkate alır ve majör olarak sınıflandırılanların tümüne çevrimiçi platform üzerinden yanıt vermekle yükümlüdür. Her turdan sonra yapılan düzeltmelere değerlendirme yorumları yön verir. Son değerlendirme turu ve tüm önerilerin ikinci Görev Gücü oylamasından sonra, Görev Gücü ve CPG Komitesi üyeleri nihai belgenin European Heart Journal’da yayımlanmasını onaylar.
Aksi belirtilmedikçe ESC Kılavuzlarının içeriğinde cinsiyet, genler, hormonlar ve cinsel organlarla tanımlanan erkek veya kadın olmanın biyolojik durumu anlamında kullanılır.
Yeterli kanıt düzeyi belirli bir durumda tıbben uygun kabul edilebileceğini gösteriyorsa bu kılavuzda ilaçların endikasyon dışı kullanımına yer verilebilir. Ancak endikasyon dışı kullanım kararları; sağlık hizmetine ilişkin etik kurallar, hastanın özel durumu, hasta onamı ve ülkeye özgü sağlık düzenlemeleri özellikle dikkate alınarak sorumlu sağlık profesyoneli tarafından verilmelidir.
3. Tablo 1 — Öneri sınıfları
Öneri sınıfı | Tanım | Kullanılacak ifade |
|---|---|---|
I | Belirli bir tedavi veya işlemin yararlı, kullanışlı ve etkili olduğuna ilişkin kanıt ve/veya genel görüş birliği. | “önerilir” veya “endikedir” |
II | Belirli bir tedavi veya işlemin yararlılığı/etkililiği hakkında çelişkili kanıtlar ve/veya görüş ayrılığı. | |
IIa | Kanıtların/görüşlerin ağırlığı yararlılık/etkililik lehinedir. | “düşünülmelidir” |
IIb | Yararlılık/etkililik kanıtlarla/görüşlerle daha az kesin olarak ortaya konmuştur. | “düşünülebilir” |
III | Belirli bir tedavi veya işlemin yararlı/etkili olmadığına ve bazı durumlarda zararlı olabileceğine ilişkin kanıt veya genel görüş birliği. | “önerilmez” |
© ESC 2026
Kaldığın Yerden Devam Et
Bu konunun tamamına erişmek için abonelik gerekiyor. Ancak ücretsiz üyelik oluşturarak Infuscion’un birçok özelliğini hemen kullanmaya başlayabilirsin.
Ücretsiz üyelik ile:
✔️Okuduğun konuları takip edebilir
✔️Önemli gördüğün yerleri vurgulayabilir
✔️İçeriklere geri bildirim bırakabilir
✔️Açık konulardaki quiz ve flashcard’ları çözebilir
✔️Infuse Mode ile aktif öğrenmeyi deneyebilirsin
Infuscion’u sadece okumak için değil; not alarak, işaretleyerek ve kendini test ederek daha verimli kullanabilirsin.
👉 Ücretsiz hesabını oluştur ve öğrenmeye devam et.
