1. Nedir?
Gastrointestinal sistem (GİS) kanaması, sindirim sistemi boyunca herhangi bir noktadan olan kanamadır. Ağızdan anüse kadar olan tüm yapıların (özofagus, mide, ince bağırsak, kalın bağırsak ve rektum) kanamaları görülebilir. GİS kanamalar, treitz ligamanının proksimalinden veya distalinden olmak üzere ikiye ayrılırlar:
•Üst GİS kanama
◦Üst gastrointestinal kanama (ÜGİK), duodenojejunal fleksurada ince bağırsağı sabitleyen treitz bağının proksimalinden kaynaklanan kanamalardır.
•Alt GİS kanama
◦Alt gastrointestinal kanama (AGİK), treitz ligamentinin distalinden kaynaklanan kanamalardır. Ayrıca gastroenterologlar AGİK’yi ince bağırsak kaynaklı ve kolonik ya da rektal kanama olarak ikiye ayırır.
Masif GİS kanama ise şu kriterlerle tanımlanır:
•Devam eden aktif kanama (hematemez veya hematokezya) bulunması
•Şok indeksinin ≥ 0,9 olması (travma sonrası hemoraji eşikleriyle uyumlu)
2. Epidemiyoloji
ÜGİK ve AGİK nedeniyle yatan hastalarda hastane içi mortalite sırasıyla %10 ve %4 olarak tahmin edilmektedir.
3. Etiyoloji
3.1. Üst GİS Kanama Etiyolojisi
Üst gastrointestinal kanamanın (ÜGİK) en sık nedenleri:
•Peptik ülser hastalığı (PÜH)
◦Üst gastrointestinal sistem (ÜST GİS) kanamalarının en sık nedeni peptik ülser hastalığıdır. Duodenal ülser, peptik ülserler içinde en sık görülen formdur.
•Gastrit, özofajit, özofagus varisleri
•Arteriovenöz (AV) malformasyonlar ve gastrik karsinom
•Eroziv hastalıklar, kostik madde alımı sonrası gelişen mukozal hasarlar
•Mallory–Weiss yırtıkları
◦Mallory–Weiss yırtığı, genellikle şiddetli kusma/öğürme sonrası gastroözofageal bileşkede gelişen yüzeyel mukozal yırtıktır. ◦ En tipik bulgu, öğürmeyi takiben ortaya çıkan hematemezistir; çoğu olgu kendiliğinden durur. Devam eden kanamada endoskopik hemostaz (enjeksiyon, klips, termal yöntem) uygulanır. •Dieulafoy lezyonu ◦Submukozal arterin yüzeye yakın seyretmesi ve erozyonuyla kanama yapar. •Nadir fakat ölümcül bir neden olan aortoenterik fistül, genellikle duodenumun 3. ve 4. kısımlarında gelişir ve masif kanama ile seyreder. •Çocuklarda: Mallory–Weiss yırtıkları, ülserler, gastrit, özofajit ◦Yenidoğanlarda: Koagülopati veya yutulan anne kanı da ayırıcı tanıda düşünülmelidir.
◦Mallory–Weiss yırtığı, genellikle şiddetli kusma/öğürme sonrası gastroözofageal bileşkede gelişen yüzeyel mukozal yırtıktır. ◦ En tipik bulgu, öğürmeyi takiben ortaya çıkan hematemezistir; çoğu olgu kendiliğinden durur. Devam eden kanamada endoskopik hemostaz (enjeksiyon, klips, termal yöntem) uygulanır. •Dieulafoy lezyonu ◦Submukozal arterin yüzeye yakın seyretmesi ve erozyonuyla kanama yapar. •Nadir fakat ölümcül bir neden olan aortoenterik fistül, genellikle duodenumun 3. ve 4. kısımlarında gelişir ve masif kanama ile seyreder. •Çocuklarda: Mallory–Weiss yırtıkları, ülserler, gastrit, özofajit ◦Yenidoğanlarda: Koagülopati veya yutulan anne kanı da ayırıcı tanıda düşünülmelidir.
3.2. Alt GİS Kanama Etiyolojisi
•Erişkin
◦İnce barsak kaynaklı
▪< 40 yaş: İnflamatuvar bağırsak hastalığı, malignite, Meckel divertikülü
▪Yaşlı hastalarda: Anjiyodisplazi, NSAİİ’ye bağlı ülserler, malignite
◦Kalın barsak kaynaklı
▪En sık neden: Divertiküloz
▪Diğer nedenler: İskemik kolit, polipektomi sonrası kanama, hemoroidler, malignite
•Pediatrik grupta
◦Çocuklarda: Anal fissür, Meckel divertikülü, alerjik kolit, enterik enfeksiyonlar, polipler
◦Yenidoğanlarda: Nekrotizan enterokolit mutlaka akla gelmelidir
Tablo: Yetişkinler ve Çocuklarda Sık Görülen Gastrointestinal Kanama Nedenleri
Konum | Yetişkinler | Çocuklar |
|---|---|---|
Üst gastrointestinal | Peptik ülser hastalığı | Mallory–Weiss yırtıkları |
Eroziv hastalık | Gastrit | |
Özofageal ve gastrik varisler | Özofajit | |
Özofajit | Yabancı cisimler | |
Mallory–Weiss yırtıkları | Kostik madde alımı | |
Malignite | Yutulmuş maternal kan (yenidoğan), Koagülopatiler (yenidoğan) | |
Alt gastrointestinal | Divertiküloz | Anal fissürler |
Hemoroidler | Meckel divertikülü | |
Kolit (inflamatuvar, enfeksiyöz, iskemik) | Alerjik kolit | |
Malignite | Enfeksiyöz kolit | |
Polipektomi sonrası kanama | Polipler | |
Anjiyodisplazi |
Kaldığın Yerden Devam Et
Bu konunun tamamına erişmek için abonelik gerekiyor. Ancak ücretsiz üyelik oluşturarak Infuscion’un birçok özelliğini hemen kullanmaya başlayabilirsin.
Ücretsiz üyelik ile:
✔️Okuduğun konuları takip edebilir
✔️Önemli gördüğün yerleri vurgulayabilir
✔️İçeriklere geri bildirim bırakabilir
✔️Açık konulardaki quiz ve flashcard’ları çözebilir
✔️Infuse Mode ile aktif öğrenmeyi deneyebilirsin
Infuscion’u sadece okumak için değil; not alarak, işaretleyerek ve kendini test ederek daha verimli kullanabilirsin.
👉 Ücretsiz hesabını oluştur ve öğrenmeye devam et.