1. Nedir?
Adrenal Yetmezlik Sınıflandırılması
•Primer adrenal yetmezlik (Addison hastalığı):
◦Adrenal bezin kendisinde hasar vardır. Kortizol, aldosteron ve adrenal androjenler etkilenir. ACTH yüksektir.
•Santral adrenal yetmezlik
◦Sekonder adrenal yetmezlik:
▪Ön hipofiz bezinden ACTH salınımı yetersizdir. Sadece kortizol düşüktür. Aldosteron genellikle korunmuştur.
◦Tersiyer adrenal yetmezlik:
▪Hipotalamustan CRH salınımı yetersizdir. Genellikle uzun süreli dışsal steroid kullanımı sonrası gelişir. Sadece kortizol düşüktür. Aldosteron genellikle korunmuştur.2. Epidemiyoloji
3. Etiyoloji
Primer Adrenal Yetmezlik
•Otoimmün hastalıklar, primer adrenal yetmezliğin %70 ila %90’ının nedenini oluşturur.
•Bilateral adrenal yaralanma, infarkt veya kanama gibi adrenal bezin akut yıkımı, adrenal krizi tetikleyebilir. Bu duruma neden olabilecek bazı durumlar:
•Sistemik lupus eritematozus, fosfolipid sendromu, emboli, sepsis
•Nadir olarak, bel travması sonrası gelişen adrenal ven trombozu
•Metastatik kanser veya lenfomaya bağlı adrenal invazyon
•Diğer enfeksiyon hastalıkları
◦Kronik primer adrenal yetmezliği olan hastalarda:
▪Ciddi bir enfeksiyon (örn. pnömoni, sepsis) veya ağır akut stres (örn. travma, cerrahi) durumunda gelişebilir.
•Poliglandüler otoimmün sendrom tip 1
◦Adrenal yetmezlik, hipoparatiroidizm, kronik mukokutanöz kandidiyazis
•Poliglandüler otoimmün sendrom tip 2
◦Adrenal yetmezlik, otoimmün tiroid hastalığı ve Tip 1 diyabet
Santral Adrenal Yetmezlik (Sekonder ve Tersiyer)
•Hipofiz infarktı gibi santral adrenal yetmezliğe neden olan akut bir durumun gelişimi.
◦Büyük bir tümörün infarktına bağlı hipofiz apopleksisi olan hastalar genellikle şiddetli baş ağrısından yakınır; buna ek olarak akut görme kaybı veya görme alanı defektleri gelişebilir.
•Yüksek doz glukokortikoid tedavisinin ani kesilmesiyle, santral adrenal yetmezlik ortaya çıkabilir.
◦Önemli olarak, bu sadece oral ilaçları değil, sistemik emilim gösteren tüm formları (örneğin inhaler glukokortikoidler) da içerir.
•Egzojen glukokortikoid kullanımı (örneğin romatizmal hastalıklar için) hipotalamo-hipofiz-adrenal (HPA) aksını baskılayabilir.
Bilinen primer veya santral adrenal yetmezliği olan hastalarda:
•Glukokortikoid ve/veya mineralokortikoidin günlük dozlarının yetersiz olması
•Enfeksiyon veya başka bir büyük hastalık sırasında ekstra glukokortikoid alınmaması
◦Kronik glukokortikoid tedavisi, stres dönemlerinde (örneğin cerrahi sırasında) adrenal bezlerin uygun yanıt vermesini engelleyebilir. Ek stres dozu glukokortikoid tedavisi gerekebilir.
•Viral gastroenterit veya diğer gastrointestinal hastalıklar nedeniyle gelişen devam eden kusma veya ishal, bunun sonucunda emilim bozulması
Adrenal Kriz
•Adrenal kriz, uzun süreli eksojen glukokortikoid kullanımı dışında, adrenal yetmezliğe neden olan her durumda gelişebilir. Uzun süreli steroid kullanımına bağlı adrenal yetmezlikte ise adrenal kriz çok nadir görülür.Kaldığın Yerden Devam Et
Bu konunun tamamına erişmek için abonelik gerekiyor. Ancak ücretsiz üyelik oluşturarak Infuscion’un birçok özelliğini hemen kullanmaya başlayabilirsin.
Ücretsiz üyelik ile:
✔️Okuduğun konuları takip edebilir
✔️Önemli gördüğün yerleri vurgulayabilir
✔️İçeriklere geri bildirim bırakabilir
✔️Açık konulardaki quiz ve flashcard’ları çözebilir
✔️Infuse Mode ile aktif öğrenmeyi deneyebilirsin
Infuscion’u sadece okumak için değil; not alarak, işaretleyerek ve kendini test ederek daha verimli kullanabilirsin.
👉 Ücretsiz hesabını oluştur ve öğrenmeye devam et.