1. Nedir?

DVT’lerin %90’ı bacak venlerinde oluşsa da, pıhtılar kol venlerinde de gelişebilir; özellikle venöz kateterler, pacemaker telleri veya inferior vena cava filtreleri gibi yabancı cisimlerin çevresinde görülürler. Acil serviste nadiren karşılaşılan diğer venöz tromboz bölgeleri arasında juguler, over, mezenterik, renal, portal, hepatik, serebral ve retinal venler yer alır. •

Phlegmasia Cerulea ve Alba Dolens

◦

Masif iliofemoral ven oklüzyonudur.

◦

Tüm bacak şişer. Yaygın vasküler konjesyona ve venöz iskemiye neden olur.

◦

Bu durum, ağrılı ve siyanozlu bir ekstremite ile görülür (phlegmasia cerulea dolens).

◦

Artmış kompartman basınçları, ekstremitede iskemiyi daha da kötüleştirebilir. Phlegmasia, ekstremiteyi tehdit eden bir acil durumdur.

Sınıflandırma

•

Proksimal DVT

◦

Emboli oluşturma riski daha fazladır.

•

Distal DVT

•

Üst ekstremite DVT

◦

%90’dan fazlası, kalıcı bir kateter veya benzeri cihaz varlığında gelişir. Kateter, infüzyon cihazı veya pacemaker teli olan bir kolda ağrı veya şişlik varsa DVT’den şüphelenilmelidir.

◦

Paget-Schroetter sendromu

▪

Risk faktörü olmayan genç sporcularda görülen üst ekstremite DVT’sidir. Eforla tetiklenen bir torasik çıkış sendromu formudur.

▪

Hipertrofiye olmuş skalene kaslar veya konjenital servikal kostalar nedeniyle subklavian ven sıkışır ve DVT gelişişir.

▫

Aksiller-subklavian ven trombozu görülür.

2. Epidemiyoloji

Her yıl 500.000’den fazla kişi venöz tromboembolizm (VTE) tanısı almakta olup, bunun büyük bir kısmını derin ven trombozu (DVT) oluşturur. DVT, alt ekstremitelerde daha sık olmakla birlikte, üst ekstremite ve pelvik venleri de tutabilir.

3. Etiyoloji ve Risk Faktörleri

Derin ven trombozu (DVT), klasik olarak Virchow triadı ile açıklanır: venöz staz, endotelyal hasar ve hiperkoagülabilite. Bu üç mekanizma tek başına veya birlikte pıhtı oluşumuna zemin hazırlar.

Başlıca Risk Faktörleri

•Yatak istirahati ve immobilizasyon: ≥3 gün hastane yatışı, alt ekstremite alçısı, uzun uçak/araç yolculukları. •Cerrahi ve travma: Ortopedik (kalça/diz) ve majör abdominal–pelvik operasyonlar. •Malignite (aktif kanser) •Gebelik ve postpartum dönem •İleri yaş •Önceden geçirilmiş VTE öyküsü •Hormon/östrojen kullanımı: Oral kontraseptifler veya HRT (özellikle son 3 ayda başlanmışsa risk artar).

Diğer Önemli Faktörler

•Obezite •Sigara kullanımı •Kalıtsal trombofili: Faktör V Leiden, Protrombin G20210A, Protein C/S eksikliği, Antitrombin eksikliği •Enfeksiyonlar ve inflamatuvar hastalıklar •Santral venöz kateterler

Klinik Not

Acil serviste tanı anında bilinen bir risk faktörünün olmaması, hastada gizli bir risk faktörünün bulunmadığı anlamına gelmez. Açıklanamayan DVT olgularında altta yatan malignite veya kalıtsal trombofili açısından ileri değerlendirme gerekebilir.

1. Nedir?

2. Epidemiyoloji

3. Etiyoloji ve Risk Faktörleri

Kaldığın Yerden Devam Et

Ücretsiz üyelik ile:

İlgili Konular