1. Nedir?

Sepsis

Sepsis, enfeksiyona karşı gelişen düzensiz konak yanıtı sonucu ortaya çıkan organ disfonksiyonudur.

Organ disfonksiyonu ölçütü: Enfeksiyona bağlı olarak SOFA skorunda ≥ 2 puanlık akut artış.

Septik Şok

Septik şok, distribütif (vazojenik) şok spektrumunda yer alır ve sepsis tanısı olan hastada aşağıdakilerin varlığıyla tanımlanır: •Laktat > 2 mmol/L (>18 mg/dL), ve •Yeterli sıvı resüsitasyonuna rağmen ortalama arter basıncını (MAP) ≥ 65 mmHg’de tutmak için vazopressör gereksinimi. Septik şokta belirgin vazodilatasyon vardır ve sepsise kıyasla daha yüksek mortalite riski taşır. Septik şok çoğu zaman distribütif şokun prototipi olarak kabul edilse de, klinik seyri karmaşıktır ve hasta yönetimi hemodinamik yanıt, organ fonksiyonları ve altta yatan enfeksiyon odağına göre dinamik olarak düzenlenmelidir.

2. Epidemiyoloji

Dünya genelinde yılda yaklaşık 31,5 milyon sepsis vakası bildirilmektedir; bu olguların önemli bir kısmı septik şoka ilerler. •Mortalite (gelişmiş ülkeler): Septik şokta ölüm oranı %40–50. •Türkiye verileri (erişkin): Hastane yatışlarının %6’sı sepsis nedenli; yoğun bakıma kabul edilenlerin %10–37’si sepsis tanısı alır. •Yüksek risk grupları: Yaşlılar, bağışıklığı baskılanmış hastalar, kronik hastalığı olanlar.

Klinik mesaj: Septik şok, yoğun bakımlarda en sık ölüm nedenleri arasındadır; erken tanı, hızlı hemodinamik stabilizasyon ve uygun antimikrobiyal tedavi ile kontrol altına alınabilir ve mortalite azaltılabilir.

3. Etiyoloji

Sepsisin Sık Görülen Enfeksiyon Kaynakları ve Etkenler

Sepsisin en yaygın kaynakları arasında akciğer enfeksiyonları (özellikle pnömoni), intraabdominal odaklar (peritonit, viseral perforasyon veya apse), üriner sistem enfeksiyonları (piyelonefrit, komplike İYE), deri ve yumuşak doku enfeksiyonları (selülit, nekrotizan fasiit) ve sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonlar (kateter, ventilatör, cerrahi alan enfeksiyonları) yer alır.

Toplum ve hastane kaynaklı olgularda etken dağılımı farklılık gösterir: •Gram-pozitif bakteriler: Staphylococcus aureus (MRSA dâhil), Streptococcus pneumoniae •Gram-negatif bakteriler: Escherichia coli, Klebsiella türleri, Pseudomonas aeruginosa

İmmünsüprese hastalarda etken spektrumu geniştir. Candida türleri invaziv kandidiyaz, influenza ve COVID-19 gibi solunum yolu virüsleri viral enfeksiyonlar, nadiren de Plasmodium (sıtma) ve Schistosoma gibi parazitler sorumlu olabilir.

Coğrafi farklılıklar da etken dağılımını etkiler: Düşük ve orta gelirli ülkelerde Gram-negatif bakteriler baskınken, yüksek gelirli ülkelerde Gram-pozitif etkenler daha sık raporlanır.

Sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonlarda antibiyotik direnci sık görülür. ESBL ve karbapenemaz (KPC/NDM) üreten bakteriler, MRSA ve VRE gibi dirençli patojenler tedaviyi güçleştirir. Bu nedenle ampirik tedavi seçiminde yerel direnç profilleri mutlaka dikkate alınmalıdır. Sonuç olarak, etkili ampirik tedavi için enfeksiyon odağı, bağışıklık durumu, kullanılan invaziv araçlar ve bölgesel direnç verileri birlikte değerlendirilmelidir.

1. Nedir?

2. Epidemiyoloji

3. Etiyoloji

Kaldığın Yerden Devam Et

Ücretsiz üyelik ile:

İlgili Konular