1. Nedir?

Hipovolemik şok, intravasküler hacmin azalmasına bağlı doku hipoksisi ve organ disfonksiyonu oluşturan şok türüdür. İki farklı sınıfta incelenir: •

Hemorajik Hipovolemik Şok

◦

Hemorajik şok, kan kaybından kaynaklanan şok türüdür. Travmatik veya nontravmatik olabilir.

▪

Travmatik şok, "Travmatik Hemorajik Şok " başlığında detaylı olarak anlatılmaktadır.

▪Aşağıdaki tabloda The Advanced Trauma Life Support (ATLS) 10 kılavuzunda yer alan hemorajik şok sınıflaması vardır. •

Hemorajik Olmayan Hipovolemik Şok

◦

Kan dışındaki sıvı kaybına bağlı gelişen intravasküler hacim azalmasına ise hemorajik olmayan hipovolemik şok denir.

Hemorajik Şok Şiddet Sınıflaması ATLS 11

PARAMETRE	MİNÖR	ORTA	ORTA-İLERİ	MAJÖR
Kalp Hızı (atım/dakika)	Değişmemiş	Değişmemişten artmışa	Artmış (>100)	Belirgin artmış (>120)
Sistolik Basınç (mmHg)	Değişmemiş	Değişmemiş	Değişmemişten azalmışa	Belirgin azalmış (<90)
Nabız Basıncı	Değişmemiş	Azalmış	Azalmış	Azalmış
Solunum Sayısı	Değişmemiş	Değişmemişten artmışa	Artmış	Artmış
Bilinç Düzeyi	Değişmemiş	Değişmemiş	Azalmış	Belirgin azalmış
Base Deficit (mEq/L)	0 ile -2	-2 ile -6	-6 ile -10	-10 ve altı
Kan Ürünleri	Olası değil	Olası	Muhtemel	Masif Transfüzyon Protokolü
Resüsitasyona Yanıt	Hızlı ve kalıcı	Oldukça hızlı ve kalıcı	Geçici	Minimal ya da hiç yok
Operatif Hemoraji Kontrolü	Olası değil	Olası	Muhtemel	Oldukça muhtemel

Not: Kan kaybına verilen yanıt; hastaya ait faktörlere ve kanama kontrolüne göre değişir. Resüsitasyona yanıt, belirli bir kan kaybı hacminden çok devam eden kanamanın varlığına bağlıdır.

Tablo: The Advanced Trauma Life Support (ATLS) 10 Hemorajik Şok Sınıflaması

Parametre	Sınıf I	Sınıf II	Sınıf III	Sınıf IV (Ciddi)
Tahmini kan kaybı	<%15	%15-30	%30-40	>%40
Nabız	↔ veya minimal artabilir	100-120	↑ filiform	↑ / ↑↑
Kan Basıncı	↔	↔	↔ veya ↓ <90mmHg veya başvuru anındakinden %20-30 oranında düşüş	↓
Nabız Basıncı	↔	↓	↓	↓
Solunum Sayısı	↔	↔ / ↑	↔ / ↑	↑
İdrar Çıkışı	↔	↔	↓	↓↓
GKS	↔	↔	↓	↓
Baz Açığı	0/-2 mEq/L	-2/-6 mEq/L	-6/-10 mEq/L	< -10 mEq/L
Kan Ürünü İhtiyacı	Takip	Olası	Kan ürünü ver	Masif transfüzyon yap

2. Epidemiyoloji

Hipovolemik şok, dünya genelinde travma ve kan kaybına bağlı önemli bir ölüm sebebidir; bu ölümlerin %30-40'ı kanamaya bağlıdır ve trafik kazaları, düşmeler gibi travmatik olaylar bu durumun gelişiminde etkili rol oynar. Ayrıca, üst ve alt gastrointestinal kanamalar da şokun yaygın nedenleri arasındadır ve peptik ülserler, özofagus varisleri gibi durumlar ciddi kanamalara yol açabilir. Şiddetli ishal, kusma veya yanıklar sonucu oluşan sıvı kayıpları da hipovolemik şok oluşturabilir ve bu durum düşük gelirli ülkelerde daha yaygındır. Hipovolemik şok her yaş grubunda görülebilmekle birlikte, travmaya bağlı vakalar genç yetişkin erkeklerde, gastrointestinal kanamalara bağlı vakalar ise yaşlı bireylerde daha sık görülür. Düşük ve orta gelirli ülkelerde sağlık hizmetlerine erişimin kısıtlı olması hipovolemik şok insidansını artırmaktadır.

3. Etiyoloji

En sık nontravmatik hemorajik şok nedeni gastrointestinal kanamalardır. Bunun dışında aort anevrizma rüptürü, perioperatif ve postoperatif, postpartum kanamalar, vaginal kanamalar veya kanama diyatizine bağlı spontan peritoneal kanamalar görülebilir. Hemorajik olmayan hipovolemik şok ise en sık kusma ve ishal ile gastrointestinal kayıplarla gerçekleşir. Bunun yanı sıra cilt (sıcak çarpması, yanık vb.) ve böbrek (hiperaldosteronizm, nefropatiler vb.) ile sıvı kaybı görülebilirken, üçüncü boşluğa sıvı kaçışı (perioperatif, siroz, ileus vb.) ile de görülebilir.

1. Nedir?

2. Epidemiyoloji

3. Etiyoloji

Kaldığın Yerden Devam Et

Ücretsiz üyelik ile:

İlgili Konular