1. KONU YAZIM AŞAMASINDADIR. EN KISA SÜRE İÇERİSİNDE TAMAMLANACAKTIR.

2. Pediyatrik Hasta Sınıflandırması ve Gelişimsel Özellikler

Pediyatrik hasta grubu 0-18 yaş arası hastaları kapsamaktadır. •İnfant ◦Yenidoğan 0-28 gün ◦Küçük (Young) İnfant •Toddler (1-2 yaş) •Okul Öncesi (3-5 yaş) •Okul Dönemi •Adölesan Pediyatrik hastaların değerlendirilmesi, normal gelişim basamaklarının anlaşılmasını gerektirir. Aşağıdaki tabloda, yaşamın ilk 2 yılına ait temel gelişim basamaklarını listelemektedir.

Tipik Gelişim Gösteren 2 Yaş Altı Çocuklarda Gelişim Basamakları
Yaş (Ay)	Kaba Motor	Görsel-Motor, Sosyal ve Dil
1	Yüzüstü pozisyonda başını kaldırır	Gözleriyle orta hatta kadar takip eder, sese irkilir, yüze bakar
2	Göğsünü masadan kaldırır	Sosyal olarak gülümser, ebeveynini tanır, nesneyi orta hattın ötesine kadar takip eder
4	Döner	Güler, sese yönelir
6	Desteksiz oturur	Babıldar= Anlamsız heceleme (örneğin “ba-ba”, “da-da” gibi anlamlı kelime olmayan sesler çıkarma)
9	Ayağa tutunarak kalkar, sıralar	“Mama” ve “dada”yı ayırt etmeksizin söyler, ce-ee gibi oyunlar oynar
12	Tek başına yürür	“Mama” ve “dada” dışında iki kelime söyler
15	Merdiveni emekleyerek çıkar, geriye doğru yürür	4–6 kelime kullanır
18	Koşar	7–10 kelime kullanır, beş vücut bölümünü bilir
24	Merdiveni bağımsız olarak çıkar ve iner	50 kelimelik kelime dağarcığı, iki kelimeli cümleler
Engorn B, Flerlage J’den uyarlanmıştır. The Harriet Lane Handbook. 20. baskı. Philadelphia: Elsevier Saunders; 2015.

2.1. İnfant (0-12 Ay)

•12 aydan küçük yaşta olan bebekleridir. ◦Neonatal: 0-28 gün. ▪1 aydan küçük ateşli infantlar özellikle yüksek riskli bir gruptur ve ciddi bakteriyel enfeksiyon oranı %10 veya daha fazladır. ◦Küçük (Young) infant ▪2 aydan küçük infantların değerlendirilmesi özellikle zordur çünkü davranış repertuarları sınırlıdır. ▪Göz teması kurmayabilirler ve sosyal gülümseme göstermeyebilirler. ▪Normal davranış; uyuma, ağlama, sakin uyanıklık hali, beslenme ve dışkılamayı içe ▫Normal davranış; uyuma, ağlama, sakin uyanıklık hali, beslenme ve dışkılamayı içerir. •Özellikler ◦Gelişimsel özellikler ▪İnfantlar genellikle 2–3 aylıkken sosyal gülümseme geliştirir ve yakın nesneleri takip edebilir. ▪6 aydan sonra, belirgin yabancı anksiyetesi gelişebilir; bu durum fizik muayeneyi zorlaştırabilir. ▪Mümkün olduğunda, infantın ebeveynin kucağında, başlangıçta muayene edene sırtı dönük olacak şekilde muayene edilmesi anksiyeteyi azaltabilir ve fizik muayeneyi kolaylaştırabilir. ▪Baloncuklar veya etkileşimli oyuncaklar infantların dikkatini dağıtarak sakin kalmalarına yardımcı olabilir. ◦İnfantlar ve küçük çocuklarda nispeten daha büyük olan oksiput, supin pozisyonda boynun fleksiyonuna yol açarak potansiyel hava yolu obstrüksiyonuna neden olabilir. ◦İmmatür immün sistemleri nedeniyle küçük infantlar ciddi bakteriyel enfeksiyonlar açısından artmış risk altındadır. ◦İnfantlar ve küçük çocuklar, daha büyük yüzey alanı–kütle oranına sahiptir; bu da adölesanlar ve erişkinlere kıyasla çevreye daha fazla ısı kaybına yol açar. ◦Fizik muayene sırasında ve girişimler yapılırken çocuklar için nötral bir termal ortam korunmalıdır. •Vital bulgular ◦Solunum sayısı:30-60 solunum/dk ◦Kalp hızı: 100-160 atım/dk ◦Hipotansiyon ▪0-28 gün: 60 mmHg ▪1-12 ay: 70 mmHg

2.2. Yürümeye Yeni Başlayan=Toddler (1-2 Yaş)

•Gelişimsel Özellikler ◦Yürümeye başlayan çocukların fizik muayeneye verdikleri tepkiler değişkendir. Dil gelişimleri sınırlı olduğu için öykü verme kapasiteleri kısıtlıdır (örneğin sadece ağrının yerini işaret edebilirler). ◦Dil gelişimleri sınırlı olduğu için öykü verme kapasiteleri kısıtlıdır (örneğin sadece ağrının yerini işaret edebilirler). ◦Stabil bir hastada, öykü alınırken çocuktan belli bir mesafede ayakta durarak veya oturarak başlanmalıdır. ◦Sakinleştirici bir ses tonu ile konuşmak ve çocuğun dikkatini oyuncaklar veya ilgi çekici nesnelerle dağıtmak muayeneyi kolaylaştırabilir. ◦Acil hekimleri ebeveynlerle etkileşim kurmalıdır; bu, çocuk tarafından bir güven işareti olarak algılanır ve ebeveynlerin acil bakım sürecine dahil olduğunu gösterir. ◦Buna karşılık, yürümeye başlayan çocuklar genellikle ebeveyn anksiyetesine olumsuz tepki verir. •Vital bulgular: ◦Solunum sayısı: 24-40 solunum/dk ◦Kalp hızı: 90-150 atım/dk ◦10 yaşa kadar hipotansiyon: 70 mmHg + (2x yaş)

2.3. Okul Öncesi (3-5 Yaş)

•Vital bulgular ◦Solunum sayısı: 22-34 solunum/dk ◦Kalp hızı: 80-140 atım/dk ◦10 Yaşa kadar Hipotansiyon: 70 mmHg + (2x yaş) •Gelişimsel Özellikler ◦Okul öncesi çağdaki çocukların dil becerileri artmıştır. Tıpkı yürümeye yeni başlayan çocuklarda olduğu gibi, alıcı dil becerileri ifade edici dil becerlerinden daha gelişmiştir ve çoğu zaman düşündüğümüzden daha fazlasını anlarlar. Mümkün olduğunda okul öncesi çocuklar konuşmaya dahil edilmelidir. Acil servis hekimleri, çocuk dikkat etmiyor veya anlamıyor gibi görünse bile, ebeveynlerle işlemler ya da tanılar hakkında çocuğun önünde konuşurken dikkatli olmalıdır. ◦Yürümeye yeni başlayan çocuklarda olduğu gibi, okul öncesi çocukların fizik muayeneye uyumu büyük farklılıklar gösterebilir. Ebeveynin yanında oturmak ya da sedyede oturmak gibi sınırlı seçenekler sunmak veya hangi kulağın önce muayene edileceğini seçmesine izin vermek, çocuğa kontrol hissi vererek iş birliğini artırabilir. Hikâyeler, videolar veya akıllı telefon gibi cihazlarla dikkat dağıtma da fizik muayeneyi kolaylaştırabilir. ◦Küçük çocuklar bir işlemi beklerken kaygı geliştirebilir. Bu nedenle hekimler, yapılacak işlemler hakkında basit ve somut açıklamaları yalnızca işlemden hemen önce ve işlem sırasında yapmalıdır. Okul öncesi çocuklar hastalığı veya ağrılı işlemleri kendi davranışlarına verilen bir ceza olarak algılayabilir; bu nedenle ne yapıldığı ve neden yapıldığına dair basit açıklamalar daha da önemli hale gelir.

2.4. Okul Çağı Dönemi Çocukları

•Gelişimsel özellikler ◦Öykü alınırken bazı sorular doğrudan okul çağı çocuğuna yöneltilmelidir, çünkü bu yaş grubundaki birçok çocuk öykünün büyük bir kısmını kendisi verebilir. Bu yaşta çocuklar genellikle muayeneye uyumludur; ancak korktuklarında veya ağrı duyduklarında gerileyebilirler. Ayrıca bu yaş grubunda çocuklar giderek daha mahremiyet sahibi olur; bu nedenle gizliliğin sağlanması için bilinçli çaba gösterilmelidir. ◦Okul çağı çocukları, ağrılı veya rahatsız edici bir muayene ya da girişim planlandığında, özellikle açıklama ile işlem arasında uzun bir süre varsa, kaygı geliştirebilir ve pazarlık yapmaya ya da süreci geciktirmeye çalışabilir. Bu nedenle ne olacağına dair net ama güven verici açıklamalar yapmak önemlidir. Uygun ve somut açıklamalar, olayların sırasını ve hastanın hissedeceği fiziksel duyumları içermelidir. ◦Ayrıca ebeveynlerin sürece dahil edilmesi son derece önemlidir; bu, sadece işlemin kendisine dair açık bir bilgilendirme sağlamakla kalmaz, aynı zamanda çocuğun verebileceği olası tepkiler hakkında da bilgi sunar. Mevcut olduğunda, çocuk yaşam uzmanları (child life specialists), oyun ve eğitim yoluyla çocukları kaygı uyandıran işlemlere hazırlamada bu yaş grubu için özellikle faydalıdır.

2.5. Adölesan Yaş Grubu

•

Adölesan

◦Gelişimsel Özellikler ▪Adölesanlar öykünün büyük kısmını, hatta tamamını sağlayabilir. Ancak ebeveynlerinden bağımsız olma isteğine rağmen, stresli durumlarda gerileyebilirler. Bu nedenle hem adölesanın hem de ebeveynin endişelerini ortaya koymak ve her ikisinin de tanı ve tedavi planını anladığından emin olmak önemlidir. Adölesana, ebeveyn odada olmadan acil hekim ile konuşma fırsatı verilmelidir. Uyuşturucu kullanımı, alkol tüketimi, tütün ve elektronik sigara kullanımı ile cinsel aktivite gibi hassas konular mutlaka özel olarak sorgulanmalıdır. Gizlilik ve rıza yaşı ile ilgili yasal düzenlemeler bölgeden bölgeye değiştiğinden, acil hekimlerin kendi hastaları için geçerli olan bu detayları bilmesi önemlidir. ▪Adölesanlar genellikle erişkinlere benzer şekilde muayene edilebilir. Fizik muayene sırasında ebeveynin bulunmasını isteyebilir ya da istemeyebilirler; bu nedenle hastanın tercihi mutlaka sorulmalıdır. Adölesanlar genellikle son derece mahremiyetine düşkündür; bu nedenle mümkünse muayenenin özel bir odada yapılmasına ve yalnızca muayene edilen vücut bölgesinin açığa çıkarılmasına özen gösterilmelidir.

3. Gelişimsel Özellikler

Pediyatrik hastaların değerlendirilmesi, normal gelişim basamaklarının anlaşılmasını gerektirir. Aşağıdaki tabloda, yaşamın ilk 2 yılına ait temel gelişim basamaklarını listelemektedir.

Tipik Gelişim Gösteren 2 Yaş Altı Çocuklarda Gelişim Basamakları
Yaş (Ay)	Kaba Motor	Görsel-Motor, Sosyal ve Dil
1	Yüzüstü pozisyonda başını kaldırır	Gözleriyle orta hatta kadar takip eder, sese irkilir, yüze bakar
2	Göğsünü masadan kaldırır	Sosyal olarak gülümser, ebeveynini tanır, nesneyi orta hattın ötesine kadar takip eder
4	Döner	Güler, sese yönelir
6	Desteksiz oturur	Babıldar
9	Ayağa tutunarak kalkar, sıralar	“Mama” ve “dada”yı ayırt etmeksizin söyler, ce-ee gibi oyunlar oynar
12	Tek başına yürür	“Mama” ve “dada” dışında iki kelime söyler
15	Merdiveni emekleyerek çıkar, geriye doğru yürür	4–6 kelime kullanır
18	Koşar	7–10 kelime kullanır, beş vücut bölümünü bilir
24	Merdiveni bağımsız olarak çıkar ve iner	50 kelimelik kelime dağarcığı, iki kelimeli cümleler
Engorn B, Flerlage J’den uyarlanmıştır. The Harriet Lane Handbook. 20. baskı. Philadelphia: Elsevier Saunders; 2015.

Çocukların gelişim hızındaki varyasyon normal olabilir veya nörogelişimsel gecikmeleri işaret edebilir. Bu nedenle, ebeveynin çocuğun gelişim öyküsü ve normal davranışları hakkındaki bilgisi son derece önemlidir. Saptanan yaralanmaların da çocuğun gelişim basamakları ile uyumlu olması gerekir. Normal gelişim paternlerinin dışında kalan yaralanmalar, non-aksidental travma/çocuk istismarı açısından şüphe uyandırmalıdır.