1. KONU YAZIM AŞAMASINDADIR.

2. Nedir?

Bilinç, kişinin kendisi ve çevresinde olup bitenlerin farkında olmasıdır. Acil serviste nörolojik değişikliği en erken haber veren bulgudur ve mutlaka sistematik değerlendirilmelidir. Nörolojik açıdan bilinç; uyanıklık (arousal) ve farkındalık (awareness) bileşenlerinin birlikte varlığı ile tanımlanır.

2.1. Bilinç Düzeyleri

•Açık/Allert Bilinç ◦Hasta uyanık, koopere ve tam oryantedir; sözel ve motor yanıtları uygundur. •

Somnolans / Letarji:

◦

Hasta uykuludur; sözel veya hafif taktil uyaranla uyanır, basit emirlere uyar, uyarı kesilince tekrar uykuya meyillidir.

•

Stupor:

◦

Hasta sözel ve taktil uyaranlara yanıt vermez; yalnızca ağrılı uyaranlara kısa ve sınırlı yanıt alınır, kooperasyon yoktur.

•

Koma:

◦

Hasta sözel, taktil ve ağrılı uyaranların hiçbirine yanıt vermez; bilinç tamamen kapalıdır.

2.2. Deliryum

Deliryum

Deliryum, akut başlangıçlı, dalgalı seyirli bir bilinç bozukluğudur ve temel problemi dikkat ve farkındalıkta azalmadır. Hasta koopere olabilir, ancak oryante değildir. Dalgalı seyir, dikkat bozukluğu ve ajitasyon sıktır.

2.3. Psikoz

Psikoz, kişinin gerçeği değerlendirme yetisinin bozulmasıdır; bilinç bozukluğu değildir.
Psikotik hasta genellikle uyanıktır ve bilinci açıktır, ancak algıları (halüsinasyon), düşünceleri (hezeyan) ve yorumları gerçeklikten kopmuştur.

Bilinç–psikoz ayrımı

•

Bilinç bozukluğu → uyanıklık ve farkındalık azalır (somnolans, stupor, koma)

•Deliryum: Bilinç bozukluğudur. •

Psikoz → uyanıklık korunur, bilinç genellikle açıktır ancak gerçeği değerlendirme bozulur

Bu nedenle:

•

Psikoz bilinçle doğrudan ilgili değildir,

•

Ancak deliryumdan ayırt edilmelidir: deliryumda bilinç dalgalıdır ve oryantasyon bozulmuştur, psikozda ise bilinç genellikle stabildir.

2.4. Beyin Ölümü

Beyin ölümü, tüm beyin fonksiyonlarının (serebral hemisferler ve beyin sapı dâhil) geri dönüşümsüz olarak ve kalıcı biçimde kaybolmasıdır. Bu durumda bilinç, spontan solunum ve beyin sapı refleksleri tamamen yoktur ve tıbbi-hukuki olarak ölüm kabul edilir.

3. Bilinç Değişikliği Etiyolojisi

Bilinç Değişikliğinin Başlıca Nedenleri

•

Serebral nedenler

•

Metabolik nedenler:
Hipoksi, iskemi, hipoglisemi, vitamin eksiklikleri, alkol, sedatifler, steroidler

•

Psikiyatrik nedenler

Bilinç bozukluğuna eşlik edebilecek nörolojik bulgular:

•

Baş ağrısı

•

Konuşma bozukluğu

•

Duyu bozukluğu

•

Görme bozukluğu

•

Sfinkter bozukluğu

•

Motor kayıp

•

Refleks değişiklikleri

•

Mental fonksiyon bozuklukları (bellek, zeka, kişilik)