1. Nedir?

Hıçkırık, yaşamları boyunca hemen hemen herkesi etkileyen yaygın ve genellikle geçici bir durumdur. Hastalar, genellikle kendiliğinden geçen ve minimal rahatsızlığa neden olan kısa süreli hıçkırık nöbetleri için acil servise başvurmuzlar. Buna karşılık, sürekli hıçkırıklar hasta için rahatsız edici olabilir, sağlık sorunlarına yol açabilir, ciddi bir patolojinin belirtisi olabilir ve semptomatik tedavi gerektirebilir. Tarihsel olarak hıçkırıklara Latince ağlama anlamına gelen singultus denmiştir.

1.1. Sınıflandırma

Zamana Göre Sınıflandırma

•Kalıcı Hıçkırık ◦48 saatten bir aya kadar devam eden •Tedavi Edilemez Hıçkırık ◦bir aydan fazla devam edenler Bu zaman eşikleri on yıllardır belirtilmiş olsa da, keyfidir ve prognoz veya yönetim açısından bir etkisi olmadığı görülmektedir. Başlangıçta bir vaka serisi için dahil etme kriterleri olarak seçilmişlerdir ve yazarlar hastalarının çoğunun iki aydan fazla süredir hıçkırık çektiğini belirtmişlerdir.

2. Epidemiyoloji

Kısa süreli hıçkırık nöbetleri yaygın olmakla birlikte, genel popülasyonda uzun süreli hıçkırıkların genel görülme sıklığı ve yaygınlığı hakkında çok az şey bilinmektedir. Özofajit veya ileri evre kanser hastalarında risk artışı olabilir.

3. Etiyoloji

Süregelen bir uyaranın yokluğunda, çoğu hıçkırık nöbeti bir saatten daha kısa sürer. Bu nöbetler genellikle mide distansiyonundan kaynaklanır ve tipik olarak ciddi bir hastalıktan kaynaklanmaz. Kalıcı veya geçmeyen hıçkırıkların çoğu etiyolojisi, merkezi sinir sistemini (MSS) veya vagus veya frenik sinirleri veya bunların dallarını etkileyen yapısal, vasküler, enfeksiyöz veya inflamatuar bozukluklardır. Diğerleri arasında toksik/farmakolojik, metabolik, psikojenik ve idiyopatik nedenler yer almaktadır.

Merkezi Sinir Sistemi Bozuklukları

•MSS etiyolojileri vasküler, enfeksiyöz veya daha az yaygın olarak diğer yapısal süreçlerle ilişkili olabilir. ◦Hıçkırıklar, nispeten sık görülen bir semptom olan lateral medulla enfarktüsü (Wallenberg sendromu) ile ilişkilidir. ▪Arka dolaşım = vertebrobaziler sistem = beyin sapı + serebellum + oksipital loblar ▪Lateral medulla, vertebral arter ve en sık onun dalı olan PICA (Posterior Inferior Cerebellar Artery) tarafından beslenir. Bu damarlar vertebrobaziler sistemin, yani posterior sirkülasyonun parçasıdır. ◦Hıçkırık, demiyelinizan hastalık (örneğin, nöromiyelit optika, multipl skleroz) ◦Siringomiyeli, vasküler malformasyonlar, anevrizmalar ve diğer yapısal hastalıklar dahil olmak üzere medullayı etkileyen veya potansiyel olarak sıkıştıran diğer patolojilere sahip hastalarda da gözlemlenmiştir; bu da medullayı hıçkırığın merkezi nörojenik aracısı olarak göstermektedir. Daha az sıklıkla, hıçkırık, vasküler ve diğer beyin lezyonlarının yanı sıra daha yaygın nörolojik hastalığı olan hastalarda da bildirilmiştir. Bu vakalarda nedensel bir ilişki makul bir şekilde sorgulanabilir. •Vagus veya frenik sinir tahrişi — Hıçkırığın yaygın bir tetikleyicisi vagus veya frenik sinirlerin veya dallarının tahrişidir.. Bunlar arasında gastroözofageal ve ameliyat sonrası nedenler en sık görülenlerdir.

Gastroözofageal

•Hıçkırık, mide ve özofagusa ait distansiyon, GERD, gastrit, peptik ülser, aerofaji ve gastrointestinal maligniteler gibi nedenlerle; ayrıca ani sıcaklık değişiklikleriyle ve diyafram hernisi, pankreatit/pankreas kanseri, safra kesesi hastalıkları, hepatit, inflamatuar bağırsak hastalığı ve intraabdominal apse gibi diğer karın içi patolojilerle tetiklenebilir.

Ameliyat Sonrası

•Ameliyat sonrası hıçkırık nadirdir ve çoğunlukla entübasyona bağlı glottik uyarı veya cerrahi sırasında oluşan visseral tahriş gibi frenik sinir irritasyonu ile ilişkilidir.

Boyun ve göğüs bölgesi

•Hıçkırık, frenik sinirin boyundan diyaframa kadar olan seyri üzerindeki lezyonlar, vagusun rekürren laringeal dalının farengeal-laringial patolojilerle irritasyonu veya vagusun auriküler dalının dış kulak yolu içindeki yabancı cisimlerle uyarılması sonucu gelişebilir. •Göğüs bölgesine ait hıçkırığın nedenleri; neoplazi veya enfeksiyona bağlı lenfadenopati, mediastinal tümörler, aort patolojileri ve torasik travmalar ile pnömoni, ampiyem, bronşit, plörit, mediastinit gibi enfeksiyonlar ve daha nadiren astım veya pulmoner embolidir. •Hıçkırığın olası kardiyak nedenleri arasında miyokard enfarktüsü ve perikardit yer almaktadır.

Toksik-metabolik

•Bazı ilaçlar, muhtemelen merkezi sinir sistemi ya da vagus ve frenik sinirler üzerindeki etkileri yoluyla hıçkırığa neden olabilir; bu ilaçlar arasında özellikle deksametazon başta olmak üzere diazepam, midazolam, barbitüratlar, tramadol, bazı kemoterapötikler (levofolinat, fluorourasil, oksaliplatin, karboplatin, irinotekan) ve alfa-metildopa yer alırken, aşırı alkol tüketimi de benzer şekilde hıçkırığı tetikleyebilir; ayrıca üremi/böbrek yetmezliği, hiponatremi, hipokalemi, hipokalsemi ve hipokapni gibi metabolik bozukluklar da hıçkırıkla ilişkili bulunmuştur.

Psikojenik/İdiyopatik

•Psikojenik hıçkırıklar nadirdir, diğer organik nedenler dışlandıktan sonra düşünülmelidir ve kaygı, ani heyecan ile emosyonel stresle ilişkili olabilir; ayrıca uykuda devam eden hıçkırıklar etiyolojinin psikojenik olmadığını düşündürür.

Tablo: Persistan ve İnatçı Hıçkırığın Nedenleri

Kategori	Nedenler
Santral sinir sistemi bozuklukları
Vasküler	İskemik/hemorajik inme*, arteriovenöz malformasyonlar (AVM), temporal arterit
Enfeksiyöz	Ensefalit*, menenjit, beyin apsesi, nörosifiliz
Yapısal	Kafa travması*, intrakraniyal neoplazmlar, beyin sapı neoplazmları, multipl skleroz, siringomiyeli, hidrosefali
Vagus ve frenik sinir irritasyonu (Üst havayolu / kulak-boyun kaynaklı)	Guatr, farenjit, larenjit, timpanik membranın kıl/yabancı cisimle irritasyonu, boyun kisti veya diğer tümör
Gİ sistem	Mide distansiyonu, gastrit, peptik ülser hastalığı, pankreatit, pankreas kanseri, mide karsinomu, abdominal apseler, safra kesesi hastalığı, inflamatuar barsak hastalığı, hepatit, aerofaji, özofagus distansiyonu, özofajit, barsak obstrüksiyonu
Torasik	Enfeksiyon veya neoplaziye bağlı büyümüş lenf düğümleri*, pnömoni, ampiyem, bronşit, astım, plörit, aort anevrizması, mediastinit, mediastinal tümörler, göğüs travması, pulmoner emboli
Kardiyovasküler	Miyokard enfarktüsü, perikardit
Metabolik / toksik	Alkol*, diabetes mellitus, hipokalsemi, hipokapni, hiponatremi, üremi
Postoperatif	Genel anestezi, entübasyon (glottis stimülasyonu), boyun ekstansiyonu (frenik sinir köklerinin gerilmesi), mide distansiyonu, visseraya traksiyon
İlaç ilişkili	Alfa-metildopa, kısa etkili barbitüratlar, kemoterapötik ajanlar (örn. karboplatin), deksametazon, diazepam
Psikojenik	Anoreksiya nervoza, konversiyon reaksiyonu, ajitasyon/heyecan, stres, şizofreni, simülasyon (malingering)
Diğer	Subfrenik apse, sıtma, tüberküloz, herpes zoster, COVID-19

*: Daha sık görülen nedenler.

1. Nedir?

1.1. Sınıflandırma

2. Epidemiyoloji

3. Etiyoloji

Kaldığın Yerden Devam Et

Ücretsiz üyelik ile:

İlgili Konular