1. Giriş

•Bu konu henüz yazım aşamasındadır, tamamlandığında burada ve anasayfada bildirilecektir.

Sıvı azot, günlük hayatta düşündüğümüzden daha yaygın olarak kullanılan bir maddedir. Gastronomide özellikle moleküler mutfak uygulamalarında, dumanlı kokteyllerde ve hızlı dondurma işlemlerinde sıkça kullanılır. Bu tür ortamlarda yeterince buharlaşmadan tüketilen ürünler risk oluşturabilir. Bunun dışında laboratuvarlarda biyolojik örneklerin saklanmasında yaygın olarak kullanılır. Tıpta kriyoterapi uygulamalarında, özellikle dermatolojide çeşitli cilt lezyonlarının tedavisinde yer alır. Ayrıca endüstriyel alanda hızlı soğutma ve dondurma işlemlerinde de kullanımı yaygındır. Bu nedenle maruziyet sadece eğlence ortamlarıyla sınırlı değildir.

1.1. Neden Önemli?

Sıvı azot maruziyeti acil serviste nadir görülür, ancak karşılaşıldığında oldukça yanıltıcı klinik tablolar oluşturabilir. Özellikle pnömoperitoneum saptanan bir hastada ilk refleks gastrointestinal perforasyon düşünmektir. Çoğu zaman bu yaklaşım doğru olsa da, sıvı azot maruziyetinde perforasyon saptanmaksızın masif serbest hava görülebilir. Bu durum, hem acil hekimini hem de cerrahı zorlayan bir klinik tuzak oluşturur.

2. Patofizyoloji

Sıvı azotun etkisi iki temel mekanizma üzerinden gelişir. İlki, aşırı düşük sıcaklığa bağlı donma hasarıdır. Yaklaşık -195°C olan bu madde, temas ettiği mukozada hızlı bir hücresel hasar oluşturur. Özellikle özofagus ve mide bu etkiden daha fazla etkilenir. İkinci mekanizma ise ani gaz genişlemesidir. Sıvı azot vücut ısısıyla temas ettiğinde çok hızlı bir şekilde gaz fazına geçer ve ciddi bir hacim artışı oluşturur. Bu durum gastrointestinal sistem içinde ani basınç yükselmesine neden olur. Ortaya çıkan bu basınç, bağırsak duvarında mikro düzeyde hasara veya geçici kaçaklara yol açabilir. İnhalasyon durumunda ise üst hava yollarında ve akciğerde soğuk hasarı ve gaz genleşmesine bağlı basınç etkileri ön plandadır. Kapalı alanlarda yoğun maruziyet, oksijenin yer değiştirmesine bağlı hipoksiye de neden olabilir.

3. Klinik

İçilme durumunda hastalar genellikle karın ağrısı, belirgin şişkinlik hissi ve abdominal distansiyon ile başvurur. Bu distansiyon bazı hastalarda solunumu zorlaştıracak kadar belirgin olabilir. Vital bulgularda taşikardi ve taşipne görülebilir. Peritonit bulguları her zaman eşlik etmeyebilir. İnhalasyon maruziyetinde ise nefes darlığı, boğazda yanma hissi, öksürük ve bazen hipoksi ön planda olabilir. Maruziyetin şiddetine bağlı olarak tablo hafif semptomlardan ciddi solunum sıkıntısına kadar değişebilir.

1. Giriş

1.1. Neden Önemli?

2. Patofizyoloji

3. Klinik

Kaldığın Yerden Devam Et

Ücretsiz üyelik ile:

İlgili Konular