İntravenöz sıvı tedavisi, dolaşan hacmin desteklenmesi, fizyolojik su-elektrolit gereksinimlerinin karşılanması, devam eden kayıpların yerine konulması ve doku perfüzyonunun iyileştirilmesi için uygulanır. Sıvı tedavisi, yalnızca hipotansiyonun düzeltilmesine veya belirli bir hacmin verilmesine indirgenemez. Hastanın hacim durumu, tonisitesi, kaybın nedeni, devam eden kayıpları, organ işlevleri ve tedaviye yanıtı birlikte değerlendirilir. Şoktaki hastaların çoğunda mutlak veya göreceli hacim azalması bulunabilir; pulmoner ödemle seyreden kardiyojenik şok ise ampirik hacim yüklemesinin sakıncalı olabildiği önemli bir durumdur. [T12, R3]

Tedavinin birbirinden ayrılması gereken üç amacı vardır:

İdame, replasman ve resüsitasyon aynı hastada farklı zamanlarda gerekebilir; ancak hızları, hedefleri ve tercih edilen solüsyonları aynı değildir.

Ağır hipovoleminin evrensel, tek bir sayısal tanımı bulunmamaktadır. Kan veya hücre dışı sıvı kaybının periferik perfüzyonu azaltması ağır hipovolemiyi düşündürür. Bu tablo yetersiz doku perfüzyonuna bağlı organ işlev bozukluğuna ilerlediğinde hipovolemik şok söz konusudur. Tedavinin gecikmesi iskemik hasara, geri dönüşsüz dolaşım bozukluğuna ve çoklu organ yetmezliğine yol açabilir. [U2]

Günlük dilde “dehidratasyon” ve “hipovolemi” sıklıkla birbirinin yerine kullanılsa da, UpToDate su dengesini ve sodyum dengesini fizyolojik olarak ayırır. Hipovolemi, çoğunlukla sodyum ve su kaybına bağlı hücre dışı sıvı (ECF) hacminin azalmasıdır. Saf su kaybına bağlı dehidratasyon, toplam vücut suyunun sodyum ve potasyuma göre azalmasıyla tonisitenin yükselmesidir; biyokimyasal karşılığı çoğunlukla hipernatremidir. Tintinalli'nin gönderilen bölümünde ise “dehidratasyon” sözcüğü su veya tuz kaybına bağlı toplam vücut suyu azalmasını da içeren daha geniş anlamda kullanılır. Bunlar kaynak terminolojisindeki farklılıklardır. [T17, U3, U4]

Serum sodyumu, sodyuma göre su dengesini yansıtır; normal serum sodyumu normal intravasküler hacmi kanıtlamaz. Kalp yetmezliği ve sirozda toplam ECF hacmi artarken efektif arteriyel kan hacmi ve doku perfüzyonu azalabilir. Bu durum, otomatik sıvı bolusu endikasyonu anlamına gelmez. [U1, U3, U4]

Gerçek hacim azalması, sodyum ve suyun gastrointestinal sistemden, böbreklerden veya deriden kaybına ya da üçüncü boşluklarda sekestrasyonuna bağlı gelişebilir. Göreceli hipovolemi ise septik şok gibi durumlarda artmış venöz kapasite ve kapiller kaçakla ilişkilidir. [R3, U3]

Gastrointestinal ve renal kayıplar

Mide, pankreas, safra sistemi ve bağırsaklar gastrointestinal lümene günlük yaklaşık 3–6 L sıvı salgılar. Bunun büyük bölümü yeniden emilir; dışkıyla normal sıvı kaybı yaklaşık 100–200 mL/gün düzeyindedir. Sekresyonun aşırı artması, emilimin azalması, kusma veya dış drenaj, belirgin hacim kaybına yol açabilir. [U3]

Normal erişkinde günlük glomerüler filtrat yaklaşık 130–180 L'dir ve %98–99'dan fazlası geri emilir; idrar hacmi yaklaşık 1–2 L/gün olur. Tübüler geri emilimde küçük bir oransal azalma bile su ve sodyum kaybını litrelerce artırabilir. Diüretikler ve glukozüriye bağlı ozmotik diürez yaygın renal nedenlerdir. İleri böbrek hastalığında sodyumu azami ölçüde tutma yeteneği bozulabilir. [U3]

Deri ve üçüncü boşluk kayıpları

Yoğun egzersizle sıcak ve kuru ortamda ter kaybı 1–2 L/saatin üzerine çıkabilir; bu değer günlük idame gereksinimi veya rutin infüzyon hızı değildir. Deri bariyerinin bozulduğu yanık ve eksüdatif hastalıklarda sıvı kaybı artar. Kırık, pankreatit veya bağırsak obstrüksiyonunda sıvı/kan üçüncü boşluklara kayabilir. UpToDate, kalça kırığı çevresindeki dokularda 1.500–2.000 mL kan birikebileceğini örnek olarak verir; bu her kalça kırığında beklenen sabit kayıp değildir. [U3]

Septik şokta mutlak ve göreceli hipovolemi

Septik şokta takipne, terleme, oral alım azalması ve gastrointestinal kayıplar mutlak hacim azalmasına; artmış venöz kapasite ve kapiller geçirgenlik ise göreceli hacim azalmasına katkıda bulunur. Aynı anda kardiyovasküler depresyon ve sistemik inflamasyon da bulunabilir. Bu nedenle tedavi yalnızca ölçülen kan basıncına göre değil, perfüzyona ve şokun altta yatan nedenine göre yönlendirilir. [R3]

Süregelen kayıplara göre gereksinimin değişmesi

İdame/replasman gereksinimini artırabilen durumlar ateş, terleme, yanık, takipne, cerrahi dren, poliüri ve devam eden gastrointestinal kayıplardır. Ateş için UpToDate'de 37°C üzerindeki her 1°C artışta yaklaşık 100–150 mL/gün ek su gereksiniminden söz edilir. Oligürik böbrek yetmezliği, nemlendirilmiş solunum havası, ödemli durumlar, hipotiroidizm ve uygunsuz antidiürez gibi koşullarda su gereksinimi azalabilir veya su retansiyonu riski artabilir. [U1]

Gönderilen kaynak parçalarında hipovolemi veya dehidratasyonun acil servis prevalansına ilişkin güvenilir ve genellenebilir bir oran bulunmamaktadır. Dolayısıyla insidans veya mortalite oranı uydurulmamıştır. Rosen’s, hastane öncesinde hipotansiyon saptanan hastalarda hastane içi mortalitenin hipotansiyonu olmayanlara göre dört kata kadar yüksek olabildiğini aktarır; bu, tüm hipovolemik hastalara özgü bir risk oranı değildir. [R3]

Yaşlılarda azalmış toplam vücut suyu, susama ve suya erişim sorunları ile klinik belirtilerin özgül olmaması, sıvı kaybını daha zor tanınabilir hâle getirir. [T17, U3]