Banner Image

1. Nedir?

Hiperkalemi, plazmadaki potasyum konsantrasyonunun  5,5 mEq/L üzerine çıkmasıdır. Normal plazma potasyum konsantrasyonu 3,5 ila 5,5 mEq/L’dir. Hiperkalemi, serum konsantrasyon düzeyine göre hafif, orta ve ağır olarak üç sınıfa ayrılır.

Hafif : 5,5-5,9 mEq/L

Orta : 6-6,4 mEq/L

Ağır : ≥6,5  mEq/L

Bir diğer sınıflama ise hastanın semptomları ve serum potasyum düzeyine göre belirlenen hiperkalemik acillerdir. Hiperkalemi ile birlikte aşağıdaki maddelerden birinin olması hiperkalemik acil durumu gösterir.

Kas güçsüzlüğü ve paralizi varlığı

EKG bulgularının olması (sinüs bradikardisi, sinüs arresti, yavaş idiyoventriküler ritimler, ventriküler taşikardi, ventriküler fibrilasyon ve asistoli)

Serum potasyum seviyesi 6,5 mmol/L üzerinde olması

Serum potasyum seviyesi 5,5 mmol/L üzerinde olan ve aşağıdakilerden birisi varsa

Önemli böbrek fonksiyon testi bozukluğu olan hastalar 

Devam eden doku bozulması olan hastalar (örneğin, tümör lizisi, rabdomiyoliz, crush yaralanması) 

Devam eden potasyum emilimi olan hastalar (önemli gastrointestinal kanama)

Hiperkalemiden bahsederken psödohiperkalemiden de bahsetmek gerekir. Psödohiperkalemi ise ölçülen serum potasyum konsantrasyonundaki artışın genellikle kan örneği alımı sırasında veya sonrasında potasyumun hücrelerden çıkışına bağlı olduğu durumlardır. Psödohiperkalemi varlığı, asemptomatik bir hastada hiperkalemiyi açıklayacak belirgin bir neden yoksa ve hastada hiperkalemiye özgü elektrokardiyografik bulgular bulunmuyorsa düşünülmelidir.

2. Epidemiyoloji

Genel popülasyonda hiperkalemi prevalansı yaklaşık %1,5 olarak bildirilmiştir. Hastanede yatan hastalarda hiperkalemi prevalansı %1 ila %2,5 arasında değişmektedir. Hiperkalemi, normal bireylerde nadiren görülür çünkü hücresel ve idrarla verilen cevaplar, ekstraselüler sıvıda önemli miktarda potasyum birikimini önler. Kronik böbrek hastalığı (KBH), kalp yetmezliği ve Renin-Anjiyotensin-Aldosteron Sistemi (RAAS) inhibitörleri kullanan hastalar hiperkalemi açısından yüksek riskli hasta gruplarıdır.

3. Etiyoloji

Hiperkalemik bir hastada öncelikle psödohiperkalemi nedenlerini bilmek ve dışlamak gerekir. Bunlar;

Turnike kullanımı, in vitro hemoliz, lökositoz ve trombositozdur.

Hiperkalemi, potasyum yükünün artması, intraselüler potasyumun ekstraselüler ortama geçmesi ve potasyum atılım bozukluklarında görülebilmektedir. Ayrıca gastrointestinal kanama gibi potasyum emiliminin arttığı durumlarda da hiperkalemi görülebilir.

Potasyum yükünün artması

Potasyum takviyeleri

Sık kan transfüzyonu ve eski kan transfüzyonu 

İntraselüler potasyumun ekstraselüler ortama geçmesi

Hücre yıkımının görüldüğü ağır egzersizler, yanık, travma, rabdomiyoliz, sepsis, kemoterapi ve tümör lizis sendromu gibi durumlar

 Asidoz

Beta bloker kullanımı 

İnsülin eksikliği

 Diyabetik ketoasidoz, Hiperosmolar hiperglisemik durum 

Hipomagnezemi Magnezyum Na-K ATPaz'ın kofaktörü olduğundan dolayı, hipomagnezemide bu pompa aktivitesi azalır. Hücre dışı potasyumun hücre içine geçişi zorlaşır ve hiperkalemi görülebilir.

Hiperkalemik periyodik paralizi

Potasyum atılım bozuklukları

Böbrek yetmezliği

Adrenal yetmezlikte

Aldosteron azlığına bağlı olarak, 

Ace inhibitörü, nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar ve potasyum tutucu diüretik kullanımı

Potasyum atılımı azalır ve hiperkalemi görülür.

Tablo: Hiperkalemi Sebepleri
Kategori
Alt Neden
Potasyum yükünün artması
Potasyum takviyeleri
Sık ve(ya) eski kan transfüzyonları
İntraselüler→Ekstraselüler
Hücre yıkımı (egzersiz, yanık, rabdomiyoliz...)
Asidoz
Beta bloker ve insülin eksikliği
Hiperkalemik periyodik paralizi
Atılım bozuklukları
Böbrek yetmezliği
Adrenal yetmezlik (aldosteron eksikliği)
ACEi, NSAİ ilaçlar, potasyum tutucu diüretikler
Kaldığın Yerden Devam Et

Bu konunun tamamına erişmek için abonelik gerekiyor. Ancak ücretsiz üyelik oluşturarak Infuscion’un birçok özelliğini hemen kullanmaya başlayabilirsin.

Ücretsiz üyelik ile:

✔️Okuduğun konuları takip edebilir

✔️Önemli gördüğün yerleri vurgulayabilir

✔️İçeriklere geri bildirim bırakabilir

✔️Açık konulardaki quiz ve flashcard’ları çözebilir

✔️Infuse Mode ile aktif öğrenmeyi deneyebilirsin

Infuscion’u sadece okumak için değil; not alarak, işaretleyerek ve kendini test ederek daha verimli kullanabilirsin.

👉 Ücretsiz hesabını oluştur ve öğrenmeye devam et.